خلاصه كتاب روش هاي ساخت يافته تجزيه تحليل وطراحي سيستم هاي اطلاعاتي

تاليف وترجمه :بتول ذاكري

فهرست مطالب :

بخش اول :مفاهيم سيستم ها وكاربرد رويكرد سيستمي در بررسي وطراحي سيستم هاي اطلاعاتي

فصل اول :مفاهيم سيستم ها

فصل دوم :سازمان  وسيستم هاي اطلاعاتي

فصل سوم :رويكرد سيستمي و كاربرد ان

بخش دوم :مروري كلي بر تجزيه وتحليل وطراحي سيستم

فصل چهارم :مروري كلي بر روش هاي سنتي تجزيه وتحليل

فصل پنجم :مروري كلي بر روش هاي ساخت يافته

بخش سوم :تكنيك ها و روش هاي عمومي مورد استفاده در تجزيه تحليل وطراحي  سيستم

فصل ششم:جمع اوري اطلاعات

فصل هفتم:مديريت پروژهاي طرحي سيستم هاي اطلاعاتي

بخش چهارم:تجزيه وتحليل سيستم :تكنيك وروش هاي مدل سازي

فصل هشتم :مدل پردازش داده ها يامدل جريان داده ها

فصل نهم:ديكشنري يا فهرست داده ها

فصل دهم :تشريح پردازش ها

بخش پنجم:چرخه تكاملي ساخت يافته

فصل يازدهم:مروري كلي برچرخه تكاملي ساخت يافته

فصل دوازدهم:مطالعه تفصيلي

فصل سيزدهم:تشخيص نيازهاي سيستم جديد

فصل چهاردهم :گزينش مناسبترين راه حل سيستم جديد

 

 

بخش اول :مفاهیم سیستم ها وکاربرد رویکرد سیستم در بررسی سیستم های اطلاعاتی

 

فصل اول

مفاهیم سیستم ها

تعریف سیستم مجموعه منظمی از عناصر به هم وابسته که برای رسیدن به اهداف مشترک در تعامل اند؛اعم از طبیعی وغیر طبیعی.

اجزا:درون داده ،برون داده ،پردازش،محدوده ومحیط ؛کنترل.

انواع سیستم:

الف)بسته:با محیطش هیچ ارتباطی به صورت مبادله ماده وانرژی و...ندارد.

ب)باز:به طور مستمر در حال دریافت وتبادل داده است.تعادلی پویا بااجزا ومحیط.

خصوصیات سیستم باز:کل گرایی،نظم ،وابستگی اجزا،تعامل ،هدف،سلسله مراتب سیستم ها،مکانیزم سازش ونتایج نهایی یکسان

 

فصل دوم

سازمان وسیستم های اطلاعاتی

 

سازمان به عنوان یک سیستم

سازمان سیستمی است که از سازماندهی وترکیب منابع مختلف از قبیل: نیروی انسانی،مواد ،پول وماشین الات و...به صورت یک موسسه پایدار وموثر(تجاری یا غیر تجاری)به وجود می اید.

سازگار با محیط است واز طریق بازخور به طور مستمر اطلاعات لازم در موردمحیط وعملکرد خود را دریافت کرده با اهداف واستاندارد ها مقایسه وکنترل لازم را انجام میدهد.

 

سازمان وسیستم های اطلاعاتی

اطلاعات خونی است در رگهای سازمان وسیستم های اطلاعاتی وسیله ای برای به جریان انداختن این خون در رگها.ابعاد سیستم های اطلاعاتی در سازمان:

الف)سیستم اطلاعاتی براساس وظایف:سیستم های اطلاعاتی را می توان بر حسب وظایف تعریف کرد واستاندارد خاصی برای اینکار وجود ندارد ممکن است داده ها واطلاعات یکسان مورد استفاده چند وظیفه سازمانی قرار گیرند این وظایف از لحظ فعالیت ومسئولیت سازمانی مجزایند.

ب)سیستم های اطلاعاتی بر اساس عملیات:در جریان انجام عملیات وفعالیت های مربوط به هر وظیفه وتعامل اطلاعات خام وداده ها تغییر میکنند.انواع سیستم های اطلاعاتی عملیاتی مانند:کنترل عملیات،واژه نگارها ،پردازش تراکنش و... .

سیستم های اطلاعاتی براساس صورت فیزیکی:اجزای فیزیکی سیستم سخت افزار ها(دستگاه ورودی وخروجی وجانبی وپردازنده مرکزی)،نرم فزارهاورویه ها ودستور العمل ها.

وظایف پردازشی سیستم :پردازش تراکنش ها.ابقاء وبه روز رسانی فایل ها .پردازش پرسش ها وتهیه گزارش های مختلف.

انواع سیستم های اطلاعاتی:

سطح عالی

EIS,DSS

سطح میانی

MIS

سطح عملیاتی

TPS

 

 

 

 

 

 

 

فصل سوم

رویکرد سیستمی وکاربرد ان

براساس مفاهیم وتئوری عمومی سیستم ها نگرش یا رویکردسیستم شکل میگیرد.به مساله به صورت یک کل مینگرد ابتدا ان را سازمان دهی کرده وجهت درک وحل بهتر تجزیه وترکیب را به کار میگیرد.

تجزیه:تقسیم به اجزا کوچکتر جهت درک بهتر وساده شدن روابط

ترکیب:جمع کردن ویکپارچه کردن راه حل های حاصله برای حل مساله

روش کلی حل مساله :1.تعیین وشناخت مساله در بطن کل سیستم 2.جمع اوری اطلاعات مربوطه3.تعیین راه حل های مختلف  4.ارزیابی راه حل های مختلف 5.انتخاب بهترین راه حل 6.اجرای راه حل انتخابی  7.ارزیابی موفقیت

روش تجزیه تحلیل سیستم:دارای سه مرحله اساسی است

الف)تجزیه تحلیل سیستم :تعریف مساله ،تعیین اهداف ومحدوده ،تشخیص نیاز سیستم ،تعیین راه حل مختلف،انتخاب بهترین 

ب)طراحی سیستم:تعیین دقیق مشخصات سیستم انتخاب شده ،تعیین مشخصات سخت افزار ونرم افزار

ج)اجرا:تهیه واستقرار نرم افزار وسخت افزار،اموزش نیروی انسانی،جایگزین نمودن سیستم جدید با قبلی،ارزیابی نتایج عملکرد سیستم.

 

نقش تحلیلگر سیستم:به طور منطقی مساله را به اجزای کوچکتر تقسیم وراه حل ارائه می دهد.عامل تغییر وبرنامه ریزی ان است.

دانش ومهارت مورد نیاز تحلیلگر:اشنایی به زبان استفاده کننده و برنامه نویس،تحصیلات در زمینه تخصصی ،اشنایی با کامپیوتر وتکنولوژی های وابسته،موفق در برقراری ارتباط با افراد ،توانا در فروش نظرات ،مهارت حل مساله وخلاقیت ودانش فنی شامل:مفاهیم سیستم ها،ابزار و تکنیک تجزیه وتحلیل،متدولوژیتجزیه وتحلیل وطراحی

 

 

بخش دوم :مروری کلی برتجزیه تحلیل وطراحی سیستم

فصل چهارم

مروري كلي بر روش هاي سنتي تجزيه وتحليل

چرخه تكاملي سيستم

فرايندي است كه از طريق تحليلگران ،طراحان،برنامه نويسان ومديران يك موسسه مشتركا سيستم هاي اطلاعاتي بنا مي نهند ومديران را قادر تا روند پيشرفت پروژه وعملكرد گروه ها ي ديگر را ارزيابي نمايند.مراحل ان شامل:

1.تجزيه تحليل 2. طراحي 3.استقرار سيستم هاي اطلاعاتي

چرخه تكاملي :ابزار كنترل پروزه وتعيين چهار چوب ،مراحل ووظايف سيستم ها

متدولوژي :خط مشي گام به گام براي تكميل يك يا چند مرحله از مراحل چرخه

مدل ومدل سازي:مدل نمايشي از واقعيت است .سيستم ها به دليل تعامل دروني وبيروني در رفتار هاي مختلف پيچيده اند .جهت درك وبررسي بهتر از مدل استفاده مي شود.

الف)مدل منطقي:تصويري از سيستم كه آنچه بايد در سيستم انجام شود را نشان مي دهد وبه ترتيب واقعي ووسايل پردازش عمليات توجهي ندارد .

ب)مدل فيزيكي:تصويري از سيستم كه چگونگي انجام كار ودر واقع فعاليت ها را به همان ترتيب درمكان مورد نظر باوسيله يا شخص ويژه نشان مي دهد.

 

چرخه تكامل سنتي شامل

1.مطالعه مقدماتي :با دريافت درخواست براي ايجاد وطراحي سيستم اغاز مي شود هدف تعيين وتشخيص ماهيت مساله ،شناخت امكانات ومحدوديت هاي مطالعه،تعيين ارزشمندي درخواست مربوطه ،تعيين گامهاي بعدي پروژه ،نتيجه ممكن است توقف مطالعه ،بهبود سيستم يا طراحي سيستم جديد باشد.

 

2.مطالعه تفصيلي:بررسي ساختار سازماني ،خط مشي ،هدف ومراحل انجام كار ،مصاحبه با مديران جهت تشخيص مساله ونيازوانجام مطالعات امكان سنجي (عملياتي،اقتصادي)براي هر راه حل

3.طراحي :تهيه نقشه ومشخصات سيستم پيشنهادي انتخاب شده كه 3مرحله دارد :طراحي نياز اساسي سيستم ،برنامه نويسي وتست كردن واشتباه زدايي ،انتخاب سيستم

4.اجرا واستقرار سيستم جديد:تغيير ساختار ،سازماندهي مجدد مسئوليت ،انتخاب واستخدام جديد ،آموزش،آماده سازي محل استقرار استفاده از تكنيك هاي مختلف

5. پشتباني ونگهداشت:جهت ادامه حيات وايجاد اصلاحات است .شامل:ضروري،مستمر،جهت بهبود

نارسايي هاي چرخه سنتي :

الف.تكيه برخصوصيات فيزيكي

ب.اجرا از پايين به بالا

ج.متوالي بودن مراحل چرخه

د.عدم دخالت مستقيم وموثر اسفاده كنندگان

 

ه.مستندسازي سيستم

فصل پنجم

 

مروري كلي برروش هاي ساخت يافته

 

چرخه تكاملي ساخت يافته شامل:

 

الف)متدولوژي ساخت يافته:

با نگرش منطقي به تجزيه تحليل وطراحي واجراي سيستم پرداخته .استفاده از مفهوم سيستم هاي مدولار به معناي اينكه يك سيستم از بالا به پايين به زير سيستم هاي كوچكتر ونسبتا مستقلي تفكيك واين امكان فراهم كه مجموعه اي از كد ها ودستور العمل ها را طوري تهيه كه مستقل باشند .

ب)ابزار وتكنيك هاي ساخت يافته:تكنيك هاي مشهوري چون:

نمودار جريان داده:ارائه درك كلي وواضح از سيستم وتاكيد بر وجوه منطقي تافيزيكي

ديكشنري داده:توضيح هر جزء جريان

نمودار ارتباط موجودي:تعيين مدل منطقي ذخاير داده اي سيستم جديد

نمودار ساختار برنامه:تهيه برنامه كامپيوتري وطراحي وبرنامه نويسي

مزاياي چرخه ساخت يافته :

1.تكيه برمدل منطقي

2.طراحي واجرا از بالا به پايين

3.همزمان اجراي مراحل مختلف چرخه

4.دخالت مستقيم وموثر استفاده كننده

5.سهولت تهيه مستندات نهایی

 

 

 

 

 

 

بخش سوم :تکنیک ها وروش های عمومی مورد استفاده در تجزیه تحلیل وطراحی سیستم

 

فصل ششم

 

جمع اوري اطلاعات

 

سياست ها وروشهاي جمع آوري اطلاعات:موارد زير مورد توجه اند:

 

الف.تعيين منابع ونوع اطلاعات مورد نياز

ب.تعيين روش هاي جمع اوري اطلاعات

ج.مدل سازي سيستم بلافاصله پس از جمع اوري اطلاعات

انواع روشها:

  1.مطالعه اسناد ومدارك سيستم موجود:مستندات مربوط به سياست  ،اهداف وخط مشي ها ،مقررات ودستورالعمل اجرايي ،فايل دستي ،كامپيوتري گزارش دستي كامپيوتروفرم هاي تكميل شده

2.مصاحبه :در دو نوع ازاد وبسته است .ويژيگي مصاحبه خوب:انتخاب شخص مناسب جهت مصاحبه ،آمادگي براي انجام مصاحبه ،ادامه مصاحبه توسط تحليلگر

3.پرسش نامه :اطلاعات زيادي جمع مي كند هر گاه تعداد واحد هاي بخش مورد مطالعه متعدد باشد اين نوع موثر است.در دو نوع باز وبسته است.

 

4.مشاهده :مي تواند مكمل وتصحيح كننده نكات مبهم باشد .مشلات احتمالي مشاهده ؛تغيير رفتار وروش كار در نتيجه قضاوت اشتباه است.

 

 

فصل هفتم

مدیریت پروژه های طراحی (بهبود) سیستم های اطلاعاتی

مدیریت پروژه:فرایند هدایت فعالیت های طراحی سیستم های اطلاعاتی با حداقل هزینه ودر چهار چوب زمانی مشخص .

دلایل شکست پروژه های سیستم های اطلاعاتی:

عدم استفاده از تکنیک ها وابزار موثر تجزیه تحلیل وطراحی

عدم تحویل به موقع پروژه

عدم افزایش هزینه نسبت به بودجه

مدیر پروژه بی تجربه باشد

پیش بینی نادرست تخصص های مورد نیاز

عدم شرکت یا همکاری استفاده کنندگان در پروژه

وظایف اصلی مدیر پروژه:

1.برنامه ریزی وتامین نیروی انسانی

2.سازماندهی وزمانبندی پروژه

3.هدایت وکنترل پروژه

 

ابزار وتکنیک های کنترل پروژه

دوتکنیک رایج پرت وگنت است .

پرت برای برنامه ریزی واصلاح پروژهمورد استفاده قرار می گیرد واز نمودار گنت برای زمانبندی وگزارش پیشرفت کار استفاده می شود.استفاده از پرت زمان مورد انتظارهر وظیفه ،تقدم وتاخر یا همزمانی انجام انها ،همچنین تعیین منابع انسانی وتخصص های مورد نیاز استفاده می شود واز طرف دیگر به عنوان یک ابزار کنترل پروژه ،مدیریت را در تعیین مسائل موجود وبالقوه یاری می کند .

این نمودار برای برنامه ریزی فعالیت ها یی که به صورت به هم پیوسته وپشت سر هم انجام می شود ابداع شده در حالی که این در مورد پروژه های سیستم های اطلاعاتی صدق نمی کند.

 

استفاده از گنت برای ارزیابی پیشرفت پروژه وکنترل ان :برنامه ریزی وتعیین برنامه زمانبندی قبل از شروع ان انجام شود در حالی که باید وضعیت وپیشرفت ان در طول اجرای برنامه ها بررسی وکنترل شود ومعمولا نمودار گنت در مواردی که پروژه دارای وظایف یا فعالیت های محدود است مناسب می باشد.

 

بخش چهارم :تجزیه تحلیل سیستم ،تکنیک ها وروش های مدل سازی

فصل هشتم

مدل پردازش داده ها یا مدل جریان داده ها

مدل سازی :انتزاعی از واقعیت جهت درک بهتر

خصوصیات یک مدل خوب :

1. برخورد منطقی با پیچیدگی وانبوهی اطلاعات

2.تقسیم بندی با نگرش از بالا به پایین

3.موضوع ،محدوده واهداف را تعیین می کند

4.درک بیشتر وسریعتر سیستم

5.وسیله منسبی برای تبادل نظر واطلاعات

 

نمودار جریان داده ها برای اولین بار توسط «دومارکو» در سال 1978 به عنوان روش ها ساخت یافته تجزیه تحلیل معرفی شد .(بعد توسط گین وسارسون)

از روش های با ارزش است به زبانی مصور نشان دهنده حرکت داده ها در طول سیستم پردازش وذخیره سازی بسیار ساده وقابل درک است .

به صورت فیزیکی ومنطقی به کار رفته از نمادی ساده وقابل درک استفاده می کند .

1.مستطیل:مبدا یا مقصد (داخلی یا خارجی)

2.دايره:پردازش ها (عمليات):فعاليت هايي كه درون داده هاي وارد به سيستم را به برون داده تبديل مي كند.

3.پيكان :جريان داده ها كه يا از پردازش سرچشمه مي گيرد يا به ان ختم مي شود.

جريان فيزيكي :به صورت هاي مختلفي چون فرم اسناد گزارش.وجريان منطقي:خالص داده هاي مورد نياز هر پردازش را بدون توجه به نوع وسيله انتقال ان فراهم مي كند؛نام جريان منطقي به صورت مفرد به كار برده مي شود زيرا تعداد وتناوب كاربرد داده ها در اين نمودار مطرح نيست-حركت چند نوع داده توام وبدون توجه به تعداداسنادومدارك بايك جريان نشان داده مي شود –جريان انشعابي به كار نمي رود.

4.ذخيره داده:جايي كه داده ذخيره يا نگهداري مي شود.

قواعد تهيه نمودار:

الف.موازنه جريان داده:داده ها بايد از نظر اسم ومحتوا يكسان باشند.

ب.نامگذاري پردازش:هر پردازش معرف فعاليتي است كه انجام مي شود بنابراين نام بايد معرف ماهيت باشد.

  ج.شماره گذاري پردازش:به منظور سهولت تعقيب يك پردازش درون پردازش هاي ديگر ازاين مورد استفاده مي شود.

مراحل رسم نمودار جريان داده فيزيكي سيستم موجود:

1.رسم در سطح صفر: كه محدوده را مشخص مي كند.

2. در سطح يك:نمانگر ارتباطات بين واحدهاي اصلي وبخش هاي عمده سازمان است .

3.در سطح دو:فعاليت ها عمده انجام شده در هر واحد اصلي .

4.در سطح سه :گسترش بيشتر هر يك از فعاليت هاي عمده نمودار سطح قبل .

 

 

 

فصل نهم

ديكشنري يا فهرست داده ها

ديكشنري پروزه يا سيستم:اجزا تشكيل دهنده ان پردازش داده ،جريان داده ذخاير داده است-محتويات ان بستگي به متدولوژي مورد استفاده دارد .

اجزا:نمودار جريان داده،نمودار ارتباط موجودي،شرح پردازش

ديكشنري داده دو هسته اصلي دارد:

1.جريان داده :خطي كه بسته يا بسته هايي از اقلام داده از ان عبور مي كندواز پردازش به پردازش ديگر انتقال داده مي شود.

2ذخاير داده:به صورت پرونده هاي دستي وكامپيوتري نشان داده شده محلي است كه اقلام داده تا زمان لازم درانجا مي ماند.

علائم وقواعد تهيه :

1 .ساختار داده بايد مشتمل به يك يا تعداد بيشتري داده جزء باشد ونامي مناسب داشته باشد.

2.اقلامي از داده ها جزء كه چندين بار تكرار مي شود در علامت اكولاد قرار داده مي شود .

3.داده هاي جزء مربوط به هر ساختار در بين علامت كروشه قرار مي گيرد.

4.داده هاي جزءاختيار ما در پرانتز نشان داده مي شود .

تشريح داده هاي جزء:

نام داده:براي تشخيص بايد نام با معنا بدهد.

نام مستعار :برحسب اينكه توسط چه كسي استفاده مي شود نام هاي مختلف مي گيرد.

شرح داده :نشان مي دهد داده در سيستم نماينده چيست .

گستره مقادير:اينكه چند كاراكترجا مي گيرد.وساير اطلاعات ويرايشي.

موارد  استفاده از ديكشنري :داشتن مجموعه اي از تعاريف صحيح وارزشمند،تهيه فهرست كامل ونيز فهرست خلاصه،امكان برقراري عطف متقابل.

 

 

فصل دهم

تشريح پردازش ها

تعريف مجموعه قوانين ،سياست ها ورويه هاست كه تبديل داده را درون پردازش نشان مي دهد واين مورد در تصميم گيري اهميت دارد.

شرايط ومتغيير هاي تصميم گيري:هرگاه در بررسي يك فعالت بپرسيد چه چيزممكن است اتفاق افتدشمادر مورد شرايط ووضعيت هررويدادپرسيده ايد،شرايط متغييراند به همين جهت تحليل گر،  ان را متغییر تصمیم گیری می نامد.

جهت درك بهتر شرايط تفكيك هايي وجود دارد :

1.درخت تصميم :نموداري كه شرايط واقدامات مربوط به يك تصميم گيري را به صورت متوالي نشان مي دهد.براي عمليات پيچيده مناسب نيست.براي تهيه ابتدا شرايط اصلي مشخص مي شود ،هرشرط تعدادي شاخه ايجاد مي كند كه به نوبه خود ممكن است شرايط ديگري بوجود اورد دراخر هر شاخه اقدام مربوط به ان نوشته مي شود.

2.جدول تصميم گيري:شامل سطر وستوني كه شرايط تصميم گيري واقدامات لازم در صورت بروز ان شرايط را نشان مي دهد .

3.عبارات ساخت يافته :از روش هاي غلبه برابهامات زبان طبيعي است جهت تشريح شرايط واقدامات ضمن ان كه ملموس تر وقابل در ك تر است  به ان ساختار منطقي و دقيق مي دهد .

انواع عبارات ساخت يافته :

الف)ترتيبي:تعداد عبارات امري كوتاه وخلاصهبه صورت زير هم وبدون تورفتگي است وپشت سر هم نوشته مي شود .

ب)انتخابي يا تصميم گيري دو نوع است :

1.وقتي كه امكان انتخاب بين دو گروه عبارت امري وجود داشته به اين ترتيب ابتدا مقدار (ارزش )شرط تعيين شده وبررسي مي شود اگر برقرار بود اجرا مي شود

.امكان انتخاب بين چند گروه عبارت امري وجود دارد ابتدا مقدار يك متغيير محاسبه مي شود.2.

سپس گروه عبارت امري برحسب مقدار اين متغيير انتخاب مي شود .

ج)تكراري :م ي توان يك مجموعه دستورات را تا برقرار بودن شرط خاص يا رسيدن به شرط جديد تكرار كرد.

شرح پرازش ديكشنري سيستم:نحوه تشريح همبستگي بستگي به سطحنمودار جريان داده دارد كه پردازش در ان قرار دارد،معمولا حداقل اطلاعاتي كه در مورد يك پردازش اعم از سطح بالا وپايين در ديكشنري و پروژه نگهداري مي شود شامل :نام پردازش،شماره پردازش،شرح كلي پردازش،نام جران داده ورودي نام جريان داده خروجي ،ذخاير داده مورد استفاده وشرح منطق عمل است.

بخش پنجم :چرخه تکاملی ساخت یافته

. فصل یازدهم

مروری کلی بر چرخه تکاملی ساخت یافته

پروژه طراحی یا بهبود سیستم از کجا وچگونه اغاز می شود؟

معمولا بیشترین در خواست طراحی یا بهبود از سوی استفاده کنندگان است .عامل ایجاد چنین درخواست هایی وجود یک مساله ،تن دادن به یک اجبار والزام قانونی یا بدست اوردن امکان پاسخگویی بهتر وجذب مشتری بیشتر است.

مسائل زیادی می تواند منشاء ایجاد یک سیستم جدید باشد مانند:

نیاز به بهبود عملکرد ،نیاز به بهبود یا کنترل اطلاعات،نیاز به صرفه جویی بیشتر ویا کنترل هزینه هاو...

چرخه تکاملی :کلیه فعالیت هایی که در یک پروژه طراحی سیستم های اطلاعاتی باید انجام گیرد را در سطوح مختلفی به نام مراحل ،فعالیت ها ووظایف سازماندهی می کند.

مراحل چرخه تکاملی ساخت یافته:

الف)مطالعه مقدماتی:1.بررسی اولیه 2.مطالعه امکان سنجی 3.تعیین برنامه زمانبندی

ب)تجزیه تحلیل تفصیلی وطراحی کلی :4.بررسی تفصیلی سیستم موجود 5.تشخیص نیاز های سیستم جدید 6.برنامه ریزی برای مرحله بعد

ج)طراحی تفصیلی واجرای سیستم :7.طراحی فیزیکی سیستم از لحاظ درون داده  ها ،برون داده ها و فایل ها 8.تعیین برنامه ومشخصات تست سیستم 9.برنامه نویسی وتست 10.اموزش استفاده کنندگان سیستم 11. تست پذیرش سیستم

د)استقرار ونصب:12. تبدیل فایل ها 13.استقرار ونصب سیستم پشتیبانی

 

 

 

 

 

 

شرح مراحل فوق:

مطالعه مقدماتی :نقطه شروع مرحله تجزیه تحلیل است کاری که در این مرحله انجام می شود کلی است وبه اندازه ای است که بتوان برسر مساله وانچه در خواست شده به توافق رسید.

بررسی اولیه :مجموعه وظایفی چون :تشخیص وتعریف مساله ،تعیین محدوده مطالعه،تعیین محدودیت پروژه،ارائه راه حل ممکن وارزیابی انها وتهیه گزارش شناخت مساله

مطالعه امکان سنجی :هدف ارزیابی عملی بودن یک یا چند راه حل پیشنهادی ،بررسی هزینه های تقریبی ،منابع لازم برای ان وارائه یک راه حل نهایی برای سیستم جدید است.

تعیین برنامه زمانبندی:در این مقطع تحلیلگر باید تصویر روشنی از مساله ،اهداف پروژه واحتمالانتایج امکان سنجی را به عنوان راهنمای  برنامه ریزی فعالیت ها در دست داشته باشد .شامل کار لازم در هر مرحله،تاریخ شروع وخاتمه ان،نیروی انسانی ومهارت مورد نیاز،اموزش،برنامه نویسی وتست برنامه و.. است

 

فصل دوازدهم

مطالعه تفصیلی

شرح فعالیت :هدف عمده مطالعه تفصیلی شناخت ودرک عمیق اهداف ،مقاصد ووظایف سیستم مورد مطالعه است.در این مرحله به علل کندی کارها ،دوباره کاری ها ،تنگناهای موجود در سیستم،وجود داده ها واطلاعات اضافی در واحد ها به دلیل عدم اعتمادافراد به سیستم موجودیاعدم وجود کنترل های داخلی پی می برد.

وظایف عمده در مطالعه تفصیلی:

1.جمع اوری گسترده اطلاعات:جمع اوری اطلاعات در مورد سیستم موجود با قصد شناخت ودرک نیاز های اطلاعاتی صورت می گیرد.نیاز های اطلاعاتی مواردی است که باید در طراحی یا بهبود سیستم گنجانده شود.

اطلاعات دو دسته دارند :

الف)کلی :در مورد موسسه شامل:سوابق ،ساختار،نمودار سازمانی اهداف،سیاستها وبرنامه ها

ب)خاص:در مورد سیستم واجزا:

.شامل نیازهای اساسی سیستم:درون داده ،برون داده،پردازش،فایل وذخایر اطلاعاتی،سخت افزار نرم افزار

.نیازهای استفاده کنندگان:کارمندان اداری،سرپرستان وروسای قسمت ها،مدیران سطوح عالی ومیانی

نیاز حاصل ارتباط با محیط

 

2.مدل سازی از سیستم :حاصل این فرایند انتقال مجموعه ای از خصوصیات ضروری سیستم از یک مرحله به مرحله بعدی وتکمیل ان است.ابتدا مدل فیزیکی جهت درک سریعتر از مساله طراحی و بعد به مدل منطقی می پردازد.

دوتکنیک رایج در مدل سازی :مصاحبه وبازنگری

مصاحبه در سطوح مختلف انجام می گیرد .بویژه با مدیران به منظور حصول اطمینان از صحت وجامعیت رسم مدل وبرداشت های تحلیلگر از وضعیت موجود به طور مکرراز استفاده کنندگان نظر خواهی می شود این نظر خواهی اشتباهات واز قلم افتادگی های اقلام مدل را مشخص می کند.

3.ارزیابی مجدد محدوده سیستم وبررسی های امکان سنجی:گاه حاصل فعالیت مطالعه تفصیلی نشان می دهد که سیستم پیچیده تر از ان است که ابتدا تصور می شددر اینجا دو راه حل در پیش رواست:

الف:کاهش محدوده پروژه ب:تعدیل وتصحیح برنامه بودجه بندی وزمان بندی

محصول نهایی:گرچه مستندات این مرحله شامل نمودار جریان داده ها ،سطوح مختلف تعریف محتویاتودیکشنری و...است با این وصف لازم است خلاصه ای از یافته های تحلیلگر به صورت یک گزارش مدون تهیه وارائه شود.انچه باید در گزارش باشد :

تعریف مساله-شرح سیستم موجود-نقاط ضعف قوت-نیاز های سیستم-بیان کلی مزایای سیستم جدید –ارائه برنامه زمان بندی پروژه برای طراحی سیستم -ضمائم

 

فصل سیزدهم

تشخیص نیازهای سیستم جدید

هدف تشخیص وتعیین دقیق مشخصات منطقی سیستم جدید است.نقطه عطفی در چرخه تکاملی است

وظایف عمده در تشخیص نیاز:

1.تعیین اهداف ،محدودیت والویت های سیستم جدید

2.تعیین نیاز های کلی سیستم :حاصل فعالیت تشخیص نیازها مشخصات طراحی کلی سیستم جدید است.با پایان این مرحله مجموعه کاملی از نمودار جریان داده منطقی ونمودار ارتباط موجودیت ها خواهیم داشت .

 

چگونه مدل منطقی سیستم جدید را رسم کنیم:

 

دستورالعمل جامع ودقیقی ارائه نشده ولی بهتر است به این ترتیب عمل شود :

الف)تعیین تغییرات مورد نیاز سیستم موجود (نیاز سیستم جدید):تغییرات می تواند ناشی از این موارد باشد :تغییرات در اهداف بلند مدت وعملیاتی موسسه –تغییر در سیاست های موثر برعملیات مورد مطالعه –تغییر در محدوده سیستم مورد مطالعه –تغییر در حجم وزمان عملیات –روش های طولانی انجام عملیات ونقصان فیزیکی سیستم موجود .

ب)اعمال تغییرات فوق روی نمودار جریان داده نهایی سیستم موجود : ودر پایان مرحله این موارد کنترل شود :نامگذاری کلیه اجزا ،موازنه بودن سطوح،تامین برون داده ها،به روز شدن ذخایر داده در دیکشنری داده ها

ج)رسم نمودار جریان داده منطقی سطوح مختلف سیستم جدید :بای د کلیه سطوح تا سطح زیر رسم شود

د)مرور وبازنگری برمدل منطقی سیستم جدید

3.تعیین نیاز های تفصیلی سیستم جدید:

در اینجا هنوز تاکید برنیاز های منطقی است (چه باید کرد وچگونه)

مشخصات تفصیلی سیستم جدید:

الف)تعیین وتعریف دقیق محتویات ذخایر داده

ب)تهیه شرح پردازش سطوح وپردازش های دارای دوره

ج)تکمیل دیکشنری داده ها

د)تهیه نمودار ارتباط موجودی

ه)هرگونه تغییر سیاست که نیاز به تصمیم گیری ومجوز مدیریتی دارد

محصول نهایی:محصول نهایی این فعالیت کلیه مدلهاومستنداتی که در وظایف عمده به ان اشاره شده.

 

 

فصل چهاردهم

گزینش مناسبترین راه حل فیزیکی سیستم جدید

شرح فعالیت :هدف عمده این فعالیت تعیین انچه به عنوان محدوده انسان –ماشین نامیده می شود وتعیین مرزی بین وظایف انسان وکامپیوتر.بنابراین موارد زیر باید مورد توجه قرار بگیرد:

الف)مرز بین وظایف دستی وماشینی کجا کشیده شود؟

ب)ارتباط بین انسان وماشین چگونه خواهد بود؟

ج)ایا نرم افزار ها از بیرون خریداری یا در داخل تهیه شود؟

د)تجهیزات لازم مشخص شود؟

وظایف عمد ه:

1.بررسی راه حل های مختلف:تحلیلگر خوب فقط به یک راه حل فکر نمی کند،با شناختی که کسب می کند راه حل های مختلف به کار می گیرد.محصول این فرایند،مشخص شدن محدوده انسان ماشین ،ماهیت نوع پردازش کامپیوتریوچرخه زمان عملیاتی است که به صورت دسته ای انجام می شود .

2. ارزیابی راه خل هاوانتخاب مناسبترین انها:این سومین بار در طول چرخه است که راه حل ها ارزیابی می شود ولی امکان سنجی وارزیابی اقتصادی در فعالیت های قبلی به دلیل کلی بودن نمی توانست دقیق باشد .

تحلیل هزینه ومنافع:هزینه های مربوط به ایجاد وطراحی سیستم ها هزینه های سرمایه ای اند بنابراین برای اینکه استفاده کنند ه ارزش پولی مورد نظر را کسب کند باید مزایای حاصل از سرمایه گذاری از هزینه بیشتر باشد .

هزینه های سیستم دو دسته اند :

الف)هزینه ایجاد وطراحی :یک بار اتفاق می افتد صرف منابعی می شود که برای ایجادلازم است .شامل:هزینه حقوق تحلیلگران ،برنامه نویسان،طراحان...تجهیزات ،ملزومات،اموزش کارکنان

ب)هزینه عملیاتی :اجرای سیستم طراحی شده :شامل طبقه بندی فوق ولی به صورت ماهانه وجاری محاسبه می شود.

مزایای سیستم :مشهود؛که می توان مستقیما برای ان ارزش ریالی تخصیص دادمانند :منابع جدید درامد،افزایش سود وکاهش هزینه.

غیر مشهود؛به سادگی نمی توان به ان ارزش ریالی تخصیص دادمثل:بهبود ارائه خدمات به مشتریان ،اطلاعات بیشتر وبه موقع،اعمال کنترل بیشتر و...

 

3.بررسی نرم افزار پیش نوشته:بررسی این موضوع که نرم افزار در داخل تهیه یا از بیرون خریداری شود .شرکت های کامپیوتری غالبا نرم افزار های پیش نوشته در زمینه های مختلف دارند .مساله اساسی این است که کاملا با مشخصات سیستم یک موسسه همخوانی ندارند اما گاهی هم به مشخصات نزدیک وقابل خریدند .

مزایای نرم افزار های ا پیش نوشته :هزینه تهیه پایین ،مدت زمان تهیه کم،نرم افزار ازمایش شده ،کارکنان متخصص کمتری مورد نیاز است .

4.تهیه برنامه زمانبندی طراحی واجرای سیستم :این کار در مراحل قبلی نیز صورت گرفته ولی حال سیستم به خوبی شناخته شده ونیاز ها معین گشته ومناسبترین راه حل ها تشخیص داده شده می توان پیش بینی بهتر ودقیق تری برای مدت زمان انجام بقیه پروژه یعنی مرحله طراحی واجرا داشت،بنابراین اخرین وظیفه مرحله تجزیه تحلیل و طراحی مفهومی باید برنامه زمانبندی شده مراحل بعد تهیه وبه مدیریت ارائه شود.

محصول نهایی:نتایج تحلیل های هزینه-منافع،راه حل های مختلف وپیشنهاد نهایی را باید برای تصمیم گیری به مدیریت ارائه داد .پیشنهاد معمولا به صورت گزارش طرح پیشنهادی یا گزارش امکان سنجی ارائه می شود .

گزارش حداقل دارای موارد زیر است:

1.شرح خلاصه راجع بع سیستم واهداف ان

2.تعریف مساله ومحدودیت های سیستم

3.نیاز های استفاده کنندگان ان

4.مشخصات سیستم جدید

5.بررسی راه حل های مختلف وتحلیل هزینه منافع براساس ان

6.راه حل نهایی وپیشنهادی به مدیریت براساس تحلیل های فوق

7.مشخصات فیزیکی سیستم جدید

8.برنامه زمانبندی وهزینه اجرای پروژه برای مرحله طراحی واستقرار سیستم

 گرد اورنده :فرزانه اکبری  430586066